Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu (23,1-12)
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng dân chúng và các môn đệ rằng: “Các Luật sĩ và các người biệt phái ngồi trên toà Môsê: vậy những gì họ nói với các ngươi, các ngươi hãy làm và tuân giữ, nhưng đừng noi theo hành vi của họ: vì họ nói mà không làm. Họ buộc những bó nặng và chất lên vai người ta, còn chính họ lại không muốn giơ ngón tay lay thử. Mọi công việc họ làm đều có ý cho người ta thấy: vì thế họ nới rộng hộp kinh, may dài tua áo. Họ muốn được chỗ nhất trong đám tiệc và ghế đầu trong hội đường, ưa được bái chào nơi đường phố và được người ta xưng hô là “Thầy”.
“Phần các ngươi, các ngươi đừng muốn được người ta gọi là Thầy, vì các ngươi chỉ có một Thầy, còn tất cả các ngươi đều là anh em với nhau. Và các ngươi cũng đừng gọi ai dưới đất là cha: vì các ngươi chỉ có một Cha, Người ngự trên trời. Các ngươi cũng đừng bắt người ta gọi là người chỉ đạo: vì các ngươi có một người chỉ đạo, đó là Ðức Kitô. Trong các ngươi ai quyền thế hơn sẽ là người phục vụ các ngươi. Hễ ai tự nhắc mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai tự hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”.
***
Trong năm tuần qua, thánh Mátthêu tường thuật cho chúng ta những cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và những người Pharisêu, còn được gọi là nhóm biệt phái. Điều đó dễ làm chúng ta có cái nhìn không đúng về nhóm người này. Vào thời Đức Giêsu, những người Pharisêu rất được kính trọng vì chính đời sống đạo đức của họ. Họ rất sùng đạo và tuân giữ tỉ mỉ mọi khoản luật Môsê. Chính Chúa Giêsu cũng đã nhiều lần đến nhà họ dùng bữa. Tuy nhiên, cũng có những người Pharisêu kiêu hãnh và giả hình. Hôm nay, trong khi giảng dạy dân chúng, Chúa Giêsu lại một lần nữa tố cáo lối sống của những người này, một lối sống giả hình khi mà lời nói của họ không đi đôi với việc làm.
Dựa trên ba lời Chúa Giêsu khiển trách những người Pharisêu trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta cũng hãy khiêm tốn nhìn lại bản thân mình:
Thứ nhất: “Những việc họ làm, thì đừng có làm theo, vì họ nói mà không làm.” Chúa Giêsu không trách các luật sĩ và các người biệt phái vì những gì họ giảng dạy hay quyết định. Nhưng Người khiển trách vì họ không thực hành những gì họ nói hay giảng dạy. Giống như một người cha cấm con mình hút thuốc, mà chính mình vẫn tiếp tục hút thuốc…
Thứ hai: “Họ bó những gánh nặng mà chất lên vai người ta, còn chính họ thì lại không buồn động ngón tay vào.” Chúa Giêsu chỉ trích các luật sĩ và những người biệt phái vì họ đòi hỏi quá nhiều nơi người khác nhưng lại không đòi hỏi chính mình. Một lối sống độc đoán, kẻ cả, “dễ với mình, khó với người” không chỉ có nơi những người biệt phái, biết đâu nó cũng là thái độ mà chúng ta đang sống trong tương quan với tha nhân hôm nay. Việc sửa lỗi và chỉ trích người khác thì luôn dễ dàng hơn là cải hóa chính mình.
Thứ ba: “Họ làm mọi việc cốt để cho thiên hạ thấy. Quả vậy, họ đeo những hộp kinh thật lớn, mang những tua áo thật dài.” Trong hộp kinh, người ta để những câu trọng yếu của Luật Chúa. Người Do Thái đeo hộp kinh ở trán hoặc ở cổ tay như một cách để ghi nhớ Luật Chúa (Đnl 11,18). Họ cũng đính tua vào gấu áo của họ để nhắc nhở phải tuân giữ những điều răn của Chúa (Ds 15,38). Chúa Giêsu không lên án những việc đạo đức này, và chính Người cũng đeo tua trên áo của Người (Mt 9,20). Nhưng ở đây, Chúa Giêsu quở trách các luật sĩ và người Pharisêu vì họ tìm kiếm danh vọng hão huyền và sự vinh quang phù phiếm trong cách ăn mặc. Ngày nay, vấn đề không ở việc đeo hộp kinh và để tua dài nữa, mà là việc khoe khoang thể hiện bên ngoài, chạy đua danh dự, tìm kiếm đặc quyền, tìm tiếng khen khi làm điều tốt, việc thiện…
Vì vậy, để trở thành môn đệ đích thực của Chúa Giêsu, chúng ta hãy thi hành ba lời khuyên sau đây của Người:
Thứ nhất, Chúa nói với chúng ta: “Phần anh em, đừng để ai gọi mình là thầy, vì anh em chỉ có một Thầy ; còn tất cả anh em đều là anh em với nhau. Anh em cũng đừng gọi ai dưới đất này là cha của anh em, vì anh em chỉ có một Cha là Cha trên trời.” Thay vì coi mình cao trọng hơn người khác, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta nhìn người khác như một người anh em của mình để yêu thương họ, bất kể họ là ai, là người ngoại quốc, người nhập cư, người hàng xóm, là thành viên trong gia đình của mình, hay thậm chí người mà chúng ta không thích,… Chúng ta khuyên bảo, khích lệ để giúp họ được lớn lên. Vì mọi việc được làm với một tình yêu thương chân thành có thể giúp người khác tìm lại niềm tin và niềm vui sống.
Có người sẽ thắc mắc: Chúa Giêsu đã nói: “Đừng gọi ai dưới đất này là cha”, vậy tại sao giáo dân lại gọi linh mục là “cha”? Trong ngôn ngữ thông thường, từ “cha” có nhiều nghĩa và nhiều cấp độ khác nhau. Ví dụ, gọi “cha” với một linh mục thì không có cùng ý nghĩa khi gọi “cha” với người cha trong gia đình. Qua cách gọi như thế, Giáo Hội muốn diễn tả tư cách làm cha tinh thần của linh mục ngay cả khi ngài không có con cái. Cùng nghĩa đó, chúng ta còn gọi các Giám Mục là “Đức Cha”, hoặc Đức Giáo Hoàng là “Đức Thánh Cha”. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nói về Chúa Cha là Cha chung của mọi người.
Lời khuyên thứ hai của Chúa Giêsu: “Đừng để ai gọi mình là người chỉ đạo, vì anh em chỉ có một vị chỉ đạo, là Ðấng Kitô.” Với lời khuyên này, Chúa Giêsu nói với chúng ta rằng người thầy đích thực không phải là người thu hút mọi người đến với mình, nhưng là người dẫn người khác đến với sự thật là Chúa Giêsu Kitô. Chỉ có Người là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Vì thế, vai trò của nhà giáo dục Kitô giáo là dẫn dắt môn đệ của mình đến với Chúa Giêsu. Những người có vai trò lãnh đạo, các linh mục, tu sĩ, các giáo lý viên, các bậc phụ huynh,… phải biết khiêm tốn, phải biết xóa mình đi để những người mà chúng ta đồng hành, dù chỉ là các em nhỏ hay các thanh thiếu niên, những người trẻ, có được cuộc gặp gỡ cá nhân với Chúa Giêsu.
Lời khuyên cuối cùng, Chúa Giêsu nói với chúng ta: “Trong anh em, người làm lớn hơn cả, phải làm người phục vụ anh em. Ai tôn mình lên, sẽ bị hạ xuống; còn ai hạ mình xuống, sẽ được tôn lên.” Chúng ta hãy xem Thiên Chúa toàn năng thực thi quyền tối cao của mình bằng cách trở thành tôi tớ như thế nào. Chính Chúa Giêsu đã nêu gương cho chúng ta khi Ngài quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh, trước khi chịu khổ nạn. Qua cử chỉ này, Chúa Giêsu nói với chúng ta rằng, việc phục vụ không làm cho chúng ta trở nên thấp hèn hay làm hạ thấp nhân cách của chúng ta. Trái lại, phục vụ là dấu chỉ người môn đệ đích thực của Chúa Giêsu, Đấng đã đến để phục vụ mọi người.
Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
