Đức Thánh Cha Phanxicô: Giáo hội được mời gọi tìm kiếm những người rời xa rời Giáo hội
Sáng thứ Tư 18/1/2023, trong loạt bài giáo lý về niềm say mê loan báo Tin Mừng và lòng nhiệt thành tông đồ, Đức Thánh Cha suy tư về Chúa Giêsu và về trái tim mục tử của Người. Ngài mời gọi các Kitô hữu theo gương Chúa Giêsu, gắn bó với Chúa Cha trong cầu nguyện, và đến với mọi người, nhất là những người xa rời cộng đoàn Giáo hội.
Đức Thánh Cha giải thích rằng Chúa Giêsu, Ngôi Lời vĩnh cửu của Thiên Chúa, đã nhập thể để cứu độ chúng ta, đã dành toàn bộ cuộc đời của Người cho việc thông truyền và đối thoại với người khác, trước tiên là với Chúa Cha trên trời qua việc cầu nguyện kết hiệp mật thiết, và với những người khác, đặc biệt là những người nghèo, những người bị ruồng bỏ và những người tội lỗi.
Chúa Giêsu loan báo Nước Thiên Chúa sắp đến không chỉ bằng lời rao giảng, mà còn bằng sứ vụ chữa lành, hòa giải và tha thứ. Là Mục tử Nhân Lành, mẫu mực cho tất cả các mục tử trong Giáo Hội, Chúa Giêsu hoàn toàn dấn thân vì lợi ích của đàn chiên, bảo vệ đàn chiên nhưng cũng lên đường tìm kiếm những con chiên lạc.
Trước khi Đức Thánh Cha bắt đầu bài giáo lý, cộng đoàn cùng nghe đoạn Tin Mừng thánh Luca (15,4-7):
[Chúa Giêsu nói:] “Người nào trong các ông có một trăm con chiên mà bị mất một con, lại không để chín mươi chín con kia ngoài đồng hoang, để đi tìm cho kỳ được con chiên bị mất? Tìm được rồi, người ấy mừng rỡ vác lên vai. Về đến nhà, người ấy mời bạn bè, hàng xóm lại, và nói: ‘Xin chung vui với tôi, vì tôi đã tìm được con chiên của tôi, con chiên bị mất đó.’ Vậy, tôi nói cho các ông hay: trên trời cũng thế, ai nấy sẽ vui mừng vì một người tội lỗi ăn năn sám hối, hơn là vì chín mươi chín người công chính không cần phải sám hối ăn năn.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Thứ Tư tuần trước chúng ta đã bắt đầu một chu kỳ giáo lý về niềm đam mê rao giảng Tin Mừng, về lòng nhiệt thành tông đồ; lòng nhiệt thành này phải linh hứng cho Giáo hội và mọi Kitô hữu. Hôm nay chúng ta hãy nhìn vào mẫu gương rao giảng tuyệt vời nhất, là Chúa Giêsu. Bài Tin Mừng ngày lễ Giáng Sinh gọi Người là “Ngôi Lời Thiên Chúa” (x. Ga 1,1). Việc Người là Logos, tức là Ngôi Lời, cho chúng ta thấy một khía cạnh cốt yếu của Chúa Giêsu: Người luôn sống trong tương quan, đi ra đến với người khác. Thực tế, lời là để được truyền đi, để được thông truyền. Chúa Giêsu là như vậy, Lời vĩnh cửu của Chúa Cha, đi đến với chúng ta. Đức Kitô không chỉ có lời ban sự sống, nhưng Người biến cuộc sống của Người thành Lời: Người sống, nghĩa là luôn hướng về Chúa Cha và hướng đến chúng ta. Chúa luôn hướng về Chúa Cha Đấng đã sai Người đến thế gian và hướng đến chúng ta, với chúng ta Chúa được sai đến.
Cầu nguyện
Thật vậy, nếu chúng ta nhìn vào những ngày của Chúa Giêsu như được mô tả trong Tin Mừng, chúng ta thấy rằng sự gần gũi thân mật của Người với Chúa Cha – việc cầu nguyện – được đặt lên hàng đầu. Đó là lý do Chúa Giêsu dậy sớm, khi trời còn tối, và đi đến những nơi vắng vẻ để cầu nguyện (x. Mc 1,35; Lc 4,42). Tất cả những quyết định và lựa chọn quan trọng nhất đều được Người thực hiện sau khi đã cầu nguyện (x. Lc 6,12; 9,18). Chính trong mối tương quan này, trong cầu nguyện liên kết Người với Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần, Chúa Giêsu khám phá ra ý nghĩa việc Người nhập thể làm người, việc Người hiện hữu trong thế gian bởi vì Người đến vì chúng ta, được Chúa Cha sai đến với chúng ta.
Liên đới với con người
Do đó, thật thú vị khi ghi nhận hành động công khai đầu tiên mà Người thực hiện sau nhiều năm sống ẩn dật ở Nadarét. Chúa Giêsu không thực hiện một phép lạ vĩ đại, không gửi đi một thông điệp có hiệu quả, nhưng hòa mình với những người đang đến chịu phép rửa của Gioan. Bằng cách này, Người trao cho chúng ta chìa khóa để hiểu hành động của Người trong thế giới: hiến mình cho những người tội lỗi, liên đới với chúng ta, xoá bỏ khoảng cách với chúng ta, trong sự chia sẻ trọn vẹn sự sống. Thực vậy, khi nói về sứ vụ của mình, Chúa sẽ nói rằng Người không đến “để được phục vụ, nhưng để phục vụ và hiến mạng sống mình” (Mc 10,45). Mỗi ngày, sau khi cầu nguyện, Chúa Giêsu dành cả ngày để loan báo Nước Thiên Chúa và dành thời gian cho mọi người, đặc biệt là những người nghèo nhất và yếu đuối nhất, các tội nhân và bệnh nhân (x. Mc 1,32-39). Nghĩa là Chúa Giêsu gặp gỡ Chúa Cha trong cầu nguyện và rồi gặp gỡ với tất cả mọi người để rao giảng, để dạy giáo lý, để dạy con đường đến Vương quốc của Thiên Chúa.
Mục tử nhân lành
Đức Thánh Cha nói tiếp: Giờ đây, nếu muốn diễn tả phong cách sống của Chúa Giêsu bằng một hình ảnh, không khó để chúng ta tìm thấy nó: chính Chúa Giêsu trình bày nó với chúng ta khi nói về chính Người như Mục Tử Nhân Lành, người “hiến mạng sống mình vì đàn chiên” (Ga 10,11). Trên thực tế, làm mục tử không chỉ là một công việc, điều đòi hỏi nhiều thời gian và nhiều nỗ lực; nhưng đó thực sự là một cách sống: hai mươi bốn giờ một ngày, sống với đàn chiên, dắt chúng ra đồng cỏ, ngủ giữa đàn chiên, chăm sóc những con yếu hơn. Nói cách khác, Chúa Giêsu không chỉ làm điều gì đó cho chúng ta, nhưng trao ban tất cả, hiến mạng sống vì chúng ta. Người có trái tim mục tử (xem Ed 34,15). Người là mục tử đối với tất cả chúng ta.
Thật vậy, để tóm tắt hoạt động của Giáo hội trong một từ, từ “mục vụ” thường được dùng. Và để đánh giá việc mục vụ của mình, chúng ta phải so sánh mình với hình mẫu là Chúa Giêsu Mục Tử Nhân Lành. Trước hết chúng ta có thể tự hỏi: chúng ta có bắt chước Người, kín múc từ nguồn mạch cầu nguyện, để tâm hồn chúng ta hòa hợp với tâm hồn Người không? Sự gần gũi với Người là “linh hồn của mọi hoạt động tông đồ”, như cuốn sách rất hay của Viện phụ Chautard đã gợi ý. Chính Chúa Giêsu đã nói rõ ràng với các môn đệ: “Không có Thầy, anh em chẳng làm được gì” (Ga 15,5). Nếu chúng ta ở với Chúa Giêsu, chúng ta khám phá ra rằng trái tim mục tử của Người luôn thổn thức vì những người lạc lối, lạc đường, xa cách. Còn trái tim của chúng ta thì sao? Biết bao nhiêu lần, đối với những người hơi khó tính hoặc hơi khó khăn với chúng ta, chúng ta có thái độ rằng: “Đó là vấn đề của họ, họ phải tự xoay xở…”. Nhưng Chúa Giêsu không bao giờ nói điều này, không bao giờ. Người đi tìm họ. Với tất cả mọi người, với tất cả những người bị gạt ra bên lề xã hội, với những người tội lỗi. Người bị buộc tội là gần gũi những người tội lỗi, bởi vì Người đem ơn cứu độ của Thiên Chúa cho chính các tội nhân.
Mục tử nhân lành: đau khổ và mạo hiểm
Chúng ta đã nghe dụ ngôn con chiên lạc, trong chương 15 của Tin Mừng theo thánh Luca (x. cc. 4-7). Chúa Giêsu cũng nói như vậy về đồng bạc bị mất và đứa con hoang đàng. Nếu chúng ta muốn rèn luyện lòng nhiệt thành tông đồ, thì phải luôn ghi nhớ chương 15 của Tin Mừng theo Thánh Luca. Hãy đọc chương này, ở đó chúng ta có thể hiểu như thế nào là lòng nhiệt thành tông đồ. Ở đó, chúng ta khám phá ra rằng Thiên Chúa không tính đến việc bao vây bầy chiên của Người hay thậm chí đe dọa để chúng không bỏ đi. Ngược lại, nếu một con đi ra ngoài và bị lạc, Người không bỏ rơi nó, nhưng tìm kiếm nó. Người không nói, “Nó đã ra đi, lỗi của nó, đó là việc của nó!”
Đức Thánh Cha khẳng định: Trái tim của người mục tử phản ứng theo một cách khác: trái tim của người mục tử đau khổ, trái tim của người mục tử mạo hiểm. Đau khổ: vâng, Thiên Chúa đau khổ vì những người ra đi và trong khi thương tiếc họ, Người càng yêu thương họ hơn. Chúa đau khổ khi chúng ta xa rời trái tim của Người. Người đau khổ vì những ai không biết vẻ đẹp của tình yêu và sự ấm áp của vòng tay Người. Nhưng, trước đau khổ này, Người không rút lui, nhưng mạo hiểm: Người bỏ lại chín mươi chín con chiên đang an toàn và mạo hiểm đi tìm con duy nhất bị lạc mất, như thế Người làm một điều vừa mạo hiểm và thậm chí phi lý, nhưng phù hợp với trái tim mục tử của Người, trái tim thương nhớ những người đã bỏ đi; không tức giận hay oán giận, mà là một nỗi nhớ chúng ta không thể nguôi ngoai. Đó là lòng nhiệt thành của Thiên Chúa.
Vinh dự và trách nhiệm mang Lời Chúa cho người khác
Và tôi tự hỏi: Còn chúng ta, chúng ta có những tâm tình giống như Thiên Chúa không? Có lẽ chúng ta xem những người đã rời bỏ cộng đoàn như đối thủ hoặc kẻ thù. Khi gặp họ ở trường, nơi làm việc, trên đường phố, tại sao chúng ta không nghĩ rằng chúng ta có cơ hội tốt để làm chứng cho họ về niềm vui của một người Cha yêu thương họ và không bao giờ quên họ? Không để chiêu dụ tín đồ nhưng mang Lời của Chúa Cha đến với họ, để đồng hành với họ. Có một lời tốt đẹp dành cho họ và chúng ta có vinh dự và trách nhiệm là người mang điều đó cho họ. Bởi vì Ngôi Lời, Chúa Giêsu, yêu cầu chúng ta điều này, luôn đến gần, bằng tâm hồn cởi mở với mọi người, bởi vì Chúa làm như thế.
Có lẽ chúng ta đã theo và yêu mến Chúa Giêsu đã lâu mà chưa bao giờ tự hỏi liệu chúng ta có chia sẻ tâm tình của Người không, liệu chúng ta có đau khổ và mạo hiểm hòa nhịp với trái tim của Chúa Giêsu, với tấm lòng mục tử này, gần gũi với trái tim của Chúa Giêsu mục tử hay không! Vấn đề không phải là chiêu dụ tín đồ để những người khác là “một trong số chúng ta”, nhưng là yêu thương để họ là những người con hạnh phúc của Thiên Chúa. Chúng ta hãy xin ơn có được trái tim mục tử, cởi mở, gần gũi với tất cả, mang sứ điệp của Chúa và cũng cảm thấy thương nhớ họ như Chúa Kitô. Bởi vì, nếu cuộc sống của chúng ta không có tình yêu chịu đau khổ và mạo hiểm này, chúng ta có nguy cơ chỉ chăm sóc bản thân mình. Cảm ơn anh chị em!
Buổi tiếp kiến kết thúc với kinh Lạy Cha và phép lành Đức Thánh Cha ban.
Hồng Thủy
