Chúa Giêsu bắt đầu sứ vụ công khai của Ngài với lời kêu gọi “Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy hối cải và tin vào Tin Mừng” (Mc 1,15). Có thể nói rằng tất cả mọi lời giảng dạy và việc làm của Chúa Giêsu đều nhằm giúp dẫn đưa con người trở về cùng Thiên Chúa. Như thế, lời mời gọi hoán cải canh tân đời sống luôn có sức lay động con tim người tín hữu mọi nơi mọi thời. Tuy nhiên, theo lịch phụng vụ của Giáo hội Công giáo, Mùa Chay được coi là một thời gian đặc biệt nhắc nhở các tín hữu tỏ lòng sám hối ăn năn để trở về cùng Thiên Chúa.
Câu hỏi đặt ra là liệu con người ta có thể trở về được với Chúa trong 40 ngày Mùa Chay không? Nói cách khác, liệu 40 ngày Mùa Chay có tạo nên bước ngoặc trong đời sống đức tin của một người hay không? Câu trả lời là “hoàn toàn có thể”. Trong nhiều câu chuyện kể về sự hoán cải của các vị thánh, chúng ta thấy rằng đôi khi chỉ cần qua một khoảnh khắc ngắn ngủi được Chúa đánh động, các ngài đã dứt khoát từ bỏ quá khứ tội lỗi để bắt đầu đời sống thánh thiện trong Chúa.
Như thế 40 ngày Mùa Chay là thời gian đủ dài để con người nhìn lại cuộc đời của mình, nhận ra những lỗi lầm thiếu sót đối với Chúa và với anh chị em mình, từ đó thực hiện những bước thay đổi nhằm cải thiện đời sống đức tin. Tuy nhiên, thời gian 40 ngày vẫn không bảo đảm có được kết quả mong muốn, bởi vì nó còn phụ thuộc vào cách người ta sống Mùa Chay nữa. Ở đây tôi xin gợi ý 3 điều chúng ta nên “biết” để 40 ngày chay thánh năm nay không trôi qua một cách vô ích.
Trước hết, chúng ta phải biết khao khát. Lòng khao khát tức là nhận ra điều mình thực sự rất cần. Lòng khao khát là động lực thúc đẩy con người hành động. Khi thực sự khao khát điều gì, chúng ta sẽ tìm mọi cách để có được điều đó. Ngược lại, nếu không có lòng khao khát, chúng ta dễ dàng bỏ cuộc. Việc trở về với Chúa trong Mùa Chay cũng thế, chúng ta phải nhận ra mình cần trở về thì mới hy vọng có kết quả trở về thực sự được. Vì vậy trước khi đặt câu hỏi “Liệu chúng ta có trở về được không?” thì chúng ta nên hỏi lòng mình “Chúng ta có khao khát trở về hay không?”
Dụ ngôn “Người con hoang đàng” trong Tin Mừng Luca dạy cho chúng ta hiểu tầm quan trọng của lòng khao khát. Khi còn tiền bạc rủng rỉnh, tiêu xài phung phí, người con thứ không hề mảy may nghĩ đến chuyện trở về. Mãi đến khi không có gì ăn thì anh ta mới nhớ đến người cha. Mặc dù động lực trở về của người con chỉ là vì đói nhưng chừng đó cũng đủ để thúc đẩy anh ta quay bước trở về nhà cha, nơi mà anh ta tin tưởng rằng mình sẽ không bao giờ bị bỏ đói. Sự khao khát, hay cũng có thể gọi là sự đói khát, luôn luôn là bước đầu tiên trên hành trình trở về với Chúa là cha nhân từ.
Thứ đến, chúng ta cần biết khiêm tốn cầu xin. Chúng ta hiểu rằng mình cần ơn Chúa giúp để có thể từ bỏ nếp sống cũ mà quay trở về cùng Thiên Chúa. Thật vậy, “Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời”, tự sức mình thì chúng ta khó có thể hy vọng thay đổi được điều gì trong đời sống đức tin sau thời gian chỉ hơn một tháng. Tuy nhiên, nhờ ơn Chúa giúp thì mọi sự đều có thể.
Hành động tương ứng với thái độ khiêm tốn chính là cầu xin. Chúa Giêsu đã dạy “cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ được mở cho” (Lc 11,9). Trong những điều chúng ta xin thì có lẽ lời cầu xin được trở về cùng Chúa là điều đẹp lòng Ngài nhất. Giống như người cha nhân hậu chuẩn bị sẵn quần áo giày dép trang sức đẹp nhất chờ đợi người con hoang đàng trở về, Thiên Chúa cũng sẵn sàng rộng ban cho chúng ta mọi ơn lành cần thiết, chỉ chờ chúng mở lời cầu xin mà thôi.
Cuối cùng, để trở về thì chúng ta phải biết quyết tâm cố gắng. Hành động chứng minh thái độ. Nếu chúng ta nói rằng mình có khao khát trở về với Chúa và đã khiêm tốn nài xin ơn Chúa giúp mà không thể hiện điều đó bằng những việc làm cụ thể thì rõ ràng là chúng ta đang nói dối. Thánh Augustinô nói: “Thiên Chúa dựng nên con không cần đến con, nhưng để cứu độ con, thì Người cần đến sự cộng tác của con.” Chỉ với lòng khao khát cùng với việc nài xin ơn Chúa giúp thì vẫn chưa đủ để một người có thể quay trở về cùng Thiên Chúa trong 40 ngày Mùa Chay, nếu như người đó không thực hiện những bước sửa đổi cụ thể trong đời sống.
Sự cộng tác của con người dù là nhỏ bé nhưng lại luôn cần thiết để Chúa làm việc. Việc hoán cải quay trở về cùng Thiên Chúa là một cuộc hành trình kéo dài suốt cả cuộc đời, mà Mùa Chay năm nay có thể là mốc khởi đầu. Chúng ta đừng chần chừ chờ đợi một phép lạ nào đó xảy ra nhưng hãy chủ động cất bước trở về bằng việc siêng năng cầu nguyện, ăn chay hãm mình và bố thí giúp đỡ người khác.
Lạy Chúa Giêsu, trong suốt 40 ngày Mùa Chay này, xin cho chúng con biết nhận ra sự đói khát thiêng liêng của mình, biết khiêm tốn xin ơn Chúa giúp và biết quyết tâm trở về cùng Chúa bằng những việc làm cụ thể. Xin Chúa thương nhậm lời chúng con nài xin mà ban ơn giúp sức cho con. Amen
Lm. Giuse Lê Đắc Thắng, SJ
