Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu (25,1-13)
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này: “Nước trời giống như mười trinh nữ cầm đèn đi đón chàng rể. Trong số đó có năm cô khờ dại và năm cô khôn ngoan. Năm cô khờ dại mang đèn mà không đem dầu theo; còn những cô khôn ngoan đã mang đèn lại đem dầu đầy bình. Vì chàng rể đến chậm, nên các cô đều thiếp đi và ngủ cả.
“Nửa đêm có tiếng hô to: Kìa chàng rể đến, hãy ra đón người. Bấy giờ các trinh nữ đều chỗi dậy, sửa soạn đèn của mình. Những cô khờ dại nói với các cô khôn ngoan rằng: “Các chị cho chúng em chút dầu, vì đèn của chúng em đã tắt cả”. Các cô khôn ngoan đáp lại rằng: “E không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra nhà hàng mà mua thì hơn”. Song khi họ đang đi mua, thì chàng rể đến. Những trinh nữ đã sẵn sàng thì theo chàng rể cùng vào tiệc cưới, và cửa đóng lại. Sau cùng các trinh nữ kia cũng đến và nói: “Thưa Ngài, xin mở cửa cho chúng tôi”. Nhưng Người đáp lại: “Ta bảo thật các ngươi, ta không biết các ngươi”.
“Vậy hãy tỉnh thức, vì các ngươi không biết ngày nào, giờ nào”.
***
Khung cảnh lễ cưới trong dụ ngôn rất quen thuộc với thính giả của Chúa Giêsu thời đó. Tại nhà cha mẹ mình, cô dâu chờ chú rể đến rước về nhà trai để làm lễ chúc lành và ăn tiệc cưới tại đó. Khi chú rể và đoàn phù rể đến đón cô dâu, đoàn phù dâu sẽ ra đón rước với đèn và đuốc sáng. Sở dĩ đám cưới được tổ chức vào buổi tối vì ban ngày thời tiết rất oi bức. Trước đó, hai gia đình phải thương lượng với nhau, về của hồi môn chẳng hạn, vì thế, nhà gái có thể chờ lâu, có khi đến nửa đêm.
Câu chuyện đám cưới tưởng sẽ diễn tiến tốt đẹp, nhưng lại có kết thúc không trọn vẹn, với những chi tiết rất khó tin: năm cô khôn ngoan “ích kỷ” không chịu chia sẻ dầu, bắt năm cô khờ dại đi mua dầu lúc đêm khuya. Khi các cô này quay về thì cửa phòng tiệc đã đóng kín, và chàng rể từ chối mở cửa cho các cô vào dự tiệc cưới vì “không biết các cô là ai”.
Ðể hiểu rõ hơn dụ ngôn hôm nay, chúng ta phải đặt dụ ngôn trong bối cảnh Chúa Giêsu giảng dạy về ngày quang lâm của Người. Chúa Giêsu nhấn mạnh đến sự cần thiết của việc tỉnh thức vì không ai biết ngày nào, giờ nào Người sẽ trở lại để phán xét chung. Như trong dụ ngôn, không phải cứ được chọn cầm đèn ra đón chú rể là tự động được vào dự tiệc cưới. Cũng vậy, không phải cứ là Kitô hữu là hiển nhiên được cứu rỗi! Giấy chứng nhận rửa tội không phải là vé vào cửa miễn phí và tự động của Nước Trời đâu!
Trong dụ ngôn, có năm trinh nữ được gọi là “khôn ngoan”. Ở đây không nói đến sự khôn ngoan tự nhiên, nhưng là sự thông hiểu dự định của Thiên Chúa để có một sự chuẩn bị kỹ càng và thích đáng. Còn năm cô kia bị cho là “khờ dại”, không phải chỉ do sự đãng trí và sơ suất của mình, nhưng là ở thái độ thờ ơ và coi thường việc chuẩn bị để đón Chúa. Dụ ngôn cũng cho thấy một vấn đề cốt yếu là việc chú rể đến trễ, và qua đó Chúa muốn dạy chúng ta ý nghĩa của thời gian. Thời gian chờ đợi Chúa đến là một thử thách của đức tin. Tỉnh thức và sẵn sàng là hai thái độ quan trọng nhất trong dụ ngôn này. Chúng ta phải tỉnh thức vì Chúa Kitô sẽ đến vào lúc mà không ai ngờ tới.
Tuy nói về sự trở lại của Chúa Kitô trong ngày sau hết, nhưng dụ ngôn cũng giúp mỗi người chúng ta chuẩn bị cho giờ chết của mình. Tháng 11, tháng cầu cho các linh hồn, nhắc nhở chúng ta phải luôn chuẩn bị, một sự chuẩn bị tích cực và cá nhân.
– Chuẩn bị tích cực: được nhập vào đoàn rước chờ đợi hoặc mang theo đèn thì vẫn chưa đủ. Mỗi người chúng ta cần phải tích trữ dầu, nghĩa là phải luôn duy trì tinh thần bác ái và đức tin sống động. Có như thế, sự chuẩn bị mới trọn vẹn.
– Chuẩn bị cá nhân: ngày đó, chúng ta tưởng có thể nhờ cậy vào người khác? Không! Người khác có thể giúp chúng ta, nhưng họ không thể thay thế chúng ta được. Sự tương trợ là điều trọng yếu trong đời sống Kitô giáo, nhưng mỗi người phải chịu trách nhiệm về chính cuộc đời mình. Một số người cảm thấy khó chịu về sự ích kỷ của năm trinh nữ khôn ngoan. Nhưng họ không thể cho mượn dầu, vì có nhiều điều chúng ta không thể cho mượn được, như tình yêu chẳng hạn. Chúa Giêsu nói: “Thầy đã đến ném lửa vào mặt đất, và Thầy những ước mong phải chi lửa ấy đã bùng lên!” (Lc 12,49). Lửa tình yêu đó đã được thắp lên, nung đốt chúng ta khi chúng ta lãnh nhận bí tích thánh tẩy. Nhưng sau đó, chúng ta có biết gìn giữ cho ngọn lửa đó được cháy và sáng mãi bằng dầu của sự trung tín trong đời sống đức tin ngày qua ngày hay không?
Câu kết luận của Chúa Giêsu: “Vậy anh em hãy canh thức, vì anh em không biết ngày nào, giờ nào” nhấn mạnh đến ý nghĩa của dụ ngôn. Sự mong đợi Chúa trở lại không phải là một thời gian vô nghĩa nhưng là thời gian chuẩn bị tích cực. Lịch sử cứu độ vẫn đang tiếp diễn, vì vậy hãy tỉnh thức, hãy sẵn sàng! Ðừng để lỡ ngày giờ đón rước Chúa Kitô khi Người trở lại, mà gần hơn là trong giờ sau hết của chúng ta. Chúng ta hãy xét xem mình có quen hẹn với Chúa mọi lúc trong cuộc sống của chúng ta hay không? Khi có chuyện vui, Chúa mời gọi chúng ta chia sẻ niềm vui đó. Trước những chuyện buồn (bệnh tật, tang chế…), Chúa mời gọi chúng ta không sống khép kín, nhưng mở lòng ra cho Chúa để được an ủi, chữa lành, và hướng đến những ai đang cùng chung hoàn cảnh như chúng ta. Vì cũng như chúng ta, họ cần được người khác thấu hiểu, cảm thông, khuyến khích và đồng hành với họ. Như thế, trong mọi nơi và mọi lúc, chúng ta luôn cầm đèn sáng và làm chứng rằng Chúa Kitô là ánh sáng thế gian.
Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
